پایگاه خبری الف 22 مرداد 1395 ساعت 13:08 http://alef.ir/vdcdoz0skyt0j96.2a2y.html?380645 -------------------------------------------------- عنوان : آمارسازی در کابینه روحانی+آمار -------------------------------------------------- متن : در حالی دولت با افتخار از رشد صادرات غیرنفتی در ۴ ماهه ابتدای سال جاری خبر داد که بررسی دقیق جداول گمرک، حکایت از کاهش ۱۱ درصدی صادرات دارد. گویا آمارسازی در دولت یازدهم هم، کلید خورد. به گزارش مهر، آمار، واژه ای که هزارتویش روایت های متفاوتی از اعداد و ارقام دارد. هر طور که آن را بخواهی می توانی بخوانی. از هر طرف که عدد و رقم را دستکاری کنی، می توانی داده ای جدید داشته باشی. اینک آمارهای صادرات غیرنفتی در دولت حسن روحانی را اینطور باید خواند و تفسیر کرد. بسیاری از کارشناسان اما می گویند که آمار، میراث بین نسلی است و نباید به این راحتی ها دستخوش تغییر شود. اعداد و ارقامی که نباید به بهانه کم و زیاد جلوه دادن عملکرد یک دولت، آن را از واقعیت دور دانست و آن را به راحتی به نفع خود، تفسیر کرد. حال اما در دولت حسن روحانی برخی آمارها این گونه تفسیر می شوند. گاه یک متغیر در درون آن وارد شده و آن را به سمت مثبت جلوه دادن عملکرد هل می دهد، گاه همان متغیر به یک متغیر مزاحم تبدیل شده و به راحتی از آمارها حذف می شود. صادرات غیرنفتی، اکنون این گونه حال و هوایی دارد. حتی دیگر بخش خصوصی و فعالان اقتصادی هم نمی توانند به راحتی از کنار آن رد شوند و این میراث بین نسلی را تنها به خاطر مثبت جلوه دادن عملکرد گروه یا عده ای، نادیده بگیرند و تحولاتش را به راحتی در کنارگذر قضاوت های خود قرار دهند. اکنون فعالان اقتصادی می گویند دولت حسن روحانی، به نوعی دارد آمارسازی می کند، آن هم در مورد صادرات غیرنفتی که نه تنها یکی از بندهای اصلی و محور کار سیاست های اقتصاد مقاومتی است که از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده، بلکه تاکیدی است که دولت بارها و بارها به عناوین مختلف، از آن به عنوان یکی از محوری ترین کارهای خود نام برده است. جلسه تشکیل داده و بسته سیاستی- حمایتی تعریف کرده است. حال اما، ۵ ماه از سال می گذرد و رشد صادرات غیرنفتی، سکته دارد؛ حتی اگر دولت بخواهد آن را صحیح و سالم جلوه دهد و یک موجود فعال و پویا بداند. همین چند روز پیش بود که مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت آمار صادرات غیرنفتی را مثبت اعلام کرده و به این نکته پافشاری کردند که آمارهای صادرات غیرنفتی، در ۴ ماهه ابتدای امسال، رشد مناسبی را تجربه کرده است. این گفته ها در شرایطی عنوان می شود که فعالان اقتصادی می گویند آمارهای صادرات غیرنفتی در تیرماه ۹۵ نه تنها رشد داشته است، بلکه با کاهش ۱۱ درصدی هم مواجه بوده؛ همچنین نسبت به خردادماه سال جاری هم، کاهش ۲۰ درصدی را نشان می دهد. این یعنی، خط بطلانی بر آنچه که دولت به عنوان یک افتخار از آن یاد می کند، گویا آمارسازی در دولت حسن روحانی هم کم کم دارد کلید می خورد. پیش از این البته، شک و تردیدهای فراوانی نسبت به نرخ تورم هم وجود داشت، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که آمارهای اعلامی از سوی دولت در خصوص تک رقمی شدن نرخ تورم و کاهش آن، نمی تواند شاخص قابل اتکایی داشته باشد؛ اما به هرحال همه خود را موظف می دانند که به مرجع اعلام آمار در کشور توجه داشته و به نوعی اعتماد کنند. اکنون مرکز بررسی های اقتصادی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران اما می گوید که آمارهای موجود در جداول تعرفه ارایه شده از سوی گمرک، حکایت از رشد ۳۸.۵ درصدی مقدار صادرات و افزایش ۶۲ درصدی ارزش دلاری در تیرماه سال ۹۵ نسبت به خردادماه همین سال دارد، در حالیکه بر اساس طبقه بندی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، کدهای تعرفه ۲۷۰۹، ۲۷۱۰ و ۲۷۱۱ شامل نفت خام، گاز طبیعی و میعانات گازی و سایر موارد از جمله فرآورده های نفتی و مایعات گازی در گروه کالایی نفتی قرار می گیرند. این موارد در حالی گفته میشود که صادرات کالایی گمرک بدون احتساب صادرات نفت، گاز و صادرات چمدانی، ولی با احتساب میعانات گازی و سایر فرآورده های نفتی ارایه می شود که چنانچه کدهای تعرفه سه گانه ۲۷۰۹ تا ۲۷۱۱ فوق از آمار صادرات کالایی حذف شود، مشاهده خواهد شد که صادرات کالای غیرنفتی در تیرماه سال ۱۳۹۵ نه تنها رشد نداشته، بلکه با کاهش ۱۲ درصدی میزان صادرات و کاهش ۲۰ درصدی ارزش در مقایسه با خرداد همین سال همراه بوده است. وضعیت صادرات کالایی گمرک طی دو ماه خرداد و تیر ۹۵ شرح وزن(میلیون تن) ارزش(میلیارد دلار) صادرت کالا خرداد ۹۵ ۹.۶۶ ۳.۶ صادرات کالا تیر ۹۵ ۱۳.۳۸ ۵.۸۳ تغییرات(درصد) ۳۸.۵ ۶۱.۹ صادرات خرداد بدون احتساب کد تعرفه های فرآورده های نفتی ۶.۹۷ ۲.۴۹ صادرات تیر بدون احتساب کد تعرفه های فرآورده های نفتی ۶.۱۴ ۱.۹۸ تغییرات(درصد) ۱۱.۹- ۲۰.۵- ارزش صادرات اقلام تعرفه نفتی مندرج در آمار گمرک در خرداد ۹۵ برابر با ۱.۱ میلیارد دلار بوده که در تیرماه این سال به ۳.۸ میلیارد دلار افزایش یافته است، به عبارت دیگر، ۲.۷ میلیارد دلار افزایش ارزش صادرات تیرماه از محل افزایش صادرات اقلام مذکور بوده است. همچنین در تیرماه ۹۵ در آمار گمرک، سه رقم برای صادرات گاز طبیعی مایع تحت تعرفه ۲۷۱۱۱۱۹۰ به ارزش ۱۹.۴ میلیارد دلار به مقاصد ترکیه، آذربایجان و ارمنستان درج شده است که بخش مهمی از افزایش ۲.۷ میلیارد دلاری فوق را پوشش می دهد. نکته قابل توجه در این میان آن است که کالایی تحت عنوان گاز طبیعی مایع در آمارهای ماههای فصل نخست سال ۹۵ مشاهده نمی شود. چنانچه بررسی مشابهی در مورد مقایسه صادرات چهارماهه نخست سال ۹۵ با صادرات ۴ ماهه نخست سال ۹۴ انجام شود، مشاهده خواهد شد که اگرچه مجموع صادرات کالایی گمرک طی ۴ ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل با رشد مقداری ۳۶.۴ درصدی و رشد ارزشی ۲۱.۱ درصدی همراه بوده، اما ارقام رشد مقداری و ارزشی مذکور پس از حذف اقلام تعرفه ای کالاهای نفتی سه ردیف تعرفه چهار رقمی تعرفه های ۲۷۰۹، ۲۷۱۰ و ۲۷۱۱ به رشد مقداری ۱۹ درصد و رشد ارزشی ۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل، تقلیل می یابد. مقایسه صادرات کالایی گمرک طی ۴ماهه نخست ۹۴ و ۹۴ شرح مقدار(درصد) ارزش دلاری(درصد) رشد صادرات کالایی گمرک ۳۶.۴ ۲۱.۱ رشد صادرات کالایی گمرک بدون احتساب کد تعرفه های فرآورده های نفتی ۱۹ ۶ در عین حال به نظر می رسد که دولت باید در رابطه با شیوه اعلام آمارها شفاف سازی کرده و به صراحت پاسخ دهد که چرا شیوه جدیدی را در ارایه آمارها بنا نهاده که ممکن است اشتباهات زیادی را در تحلیل عملکردش در حوزه صادرات غیرنفتی که یکی از حوزه های مهم و مورد تاکید مقامات ارشد نظام و از همه مهمتر سیاست های اقتصاد مقاومتی است، ایجاد کند.