پایگاه خبری الف 28 آذر 1395 ساعت 13:27 http://alef.ir/vdcezn8ewjh8wxi.b9bj.html?425312 -------------------------------------------------- عنوان : خرج شب یلدا؛ یک‌هشتم حقوق کارگران -------------------------------------------------- متن : به اعتقاد مردم، یکی از اقلام اصلی در شب یلدا آجیل و انواع مختلف خشکبار است، قیمت خشکبار در روزهای عادی سال گران است و تمامی اقشار جامعه توانایی خرید آن را ندارند چه برسد به آجیل شب یلدا که فروشندگان خشکبار با زیرکی خاصی قیمت آن‌ را افزایش می‌دهند. به گزارش آرمان، شب نشینی و دور هم جمع شدن در بلندترین شب سال سنتی است که از دیرباز در فرهنگ ایرانیان جایگاه ارزشمندی داشته است. میزبانان در این شب که موسوم به شب یلداست با آجیل هفت قلم، هندوانه، انار و شیرینی از میهمانان خود پذیرایی می‌کنند و در کنار آن تفالی هم به دیوان حافظ می‌زنند. با اینکه حدود یک هفته‌ به شب محبوب یلدا مانده است، اما برای جور کردن تنقلات یلدایی باید حساب و کتاب قیمت‌ها را از همین حالا داشت. سال‌ها قبل که صمیمیت و ساده زیستی بیشتری در میان خانواده‌ها موج می‌زد و صرف دیدار اقوام و دوستان و دور هم جمع شدن دل‌هایشان را شاد می‌کرد، خرید آجیل و میوه دغدغه مردم نبود. اما در سال‌های اخیر از میزان معنویت این شب کاسته شده است و ‌مردم کامل و بی نقص اجرا شدن مراسم شب یلدا را در خرید همه رقم خوراکی و تنقلات می‌بینند. همین تغییر نگرش سبب شده است که میوه‌فروشی‌ها، خشکباری‌ها و قنادی‌ها در این شب کسب و کار پر‌رونق‌تری داشته باشند و با‌ توجه به استقبال مردم از خرید، قیمت محصولات خود را افزایش دهند. آجیل یلدایی به اعتقاد مردم، یکی از اقلام اصلی در شب یلدا آجیل و انواع مختلف خشکبار است. قیمت خشکبار در روزهای عادی سال گران است و تمامی اقشار جامعه توانایی خرید آن را ندارند؛ چه برسد به آجیل شب یلدا که فروشندگان خشکبار با زیرکی خاصی قیمت آن‌ را افزایش می‌دهند. با این حال مردم به دلیل اعتقادی که به این سنت دارند ‌با وجود افزایش قیمت‌ها از خرید خود منصرف نمی‌شود. بر اساس آمارهای موجود تولید، عرضه و قیمت انواع خشکبار در کشور وضعیت مناسبی دارد تا جایی که صادرات محصولات خشکباری تولید شده به 2/2 میلیارد دلار رسیده است که این رقم مربوط به صادرات به 170کشور جهان است. با این حال بادام هندی و فندق جزو آن دسته از خشکباری هستند که مساله ساز شده‌اند. بادام هندی به دلیل اینکه در داخل کشور تولید نمی‌شود و واردات آن ممنوع شده است، به صورت کالای قاچاق در کشور عرضه می‌شود و فندق به دلیل سرمازدگی که در سال گذشته داشته با کاهش تولید رو به رو بوده است. همین عوامل باعث شده است فندق و بادام هندی امسال از 30تا 60درصد گران‌تر نسبت به سال‌های گذشته در بازار خشکبار کشور عرضه شود. اما درباره سایر اقلام خشکبار ظاهرا افزایش قیمت در شب یلدا نداریم، زیرا سالانه ‌به میزان 260هزار تن پسته، 160هزار تن بادام، 230هزار تن گردو، 230هزار تن کشمش، 25 هزار تن فندوق، 22 هزار تن توت، 44 هزار تن انجیر و 18 هزار تن بادام زمینی به عنوان مهم‌ترین اقلام خشکباری در کشور تولید می‌شود که با توجه به تنوع و بالا بودن تولید، بازار این محصولات در شرایط و وضعیت مناسبی قرار دارد. میوه و شیرینی یلدایی در تمام ایران، جایی را پیدا نمی‌کنید که هندوانه در بساط یلدایی‌شان نباشد. در نقاط مختلف ایران، انواع تنقلات و خوراکی‌ها با توجه به محیط و سبک زندگی مردم آن منطقه مصرف می‌شود، اما هندوانه میوه‌ای است که هیچ‌ گاه در شب یلدافراموش نمی‌شود و از قلم نمی‌افتد زیرا بسیاری معتقدند که خوردن هندوانه در شب چله باعث می‌شود که در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری به سراغ آنها نرود. آن‌طور که مسئولان عنوان می‌کنند با توجه به اینکه امسال هندوانه سه برابر سال گذشته تولید شده است نگرانی برای کمبود این محصول وجود نخواهد داشت. انار یکی دیگر از میوه‌های پرطرفدار در شب یلداست که با قیمت هر کیلوگرم از 1500تا پنج هزار تومان در میادین میوه و تره‌ بار کشور عرضه می‌گردد و با توجه به اینکه انار به وفور در بازار وجود دارد، گران‌ترین نرخ برای این محصول پنج هزار تومان است. با این حال تمامی میوه‌ها با افزایش 35 درصدی نسبت به میادین میوه و تره‌بار در مغازه‌ها به‌فروش می‌رسد که قطعا برای شب یلدا هم با افزایش قیمت بیشتری رو به رو خواهیم بود. علاوه بر آجیل و میوه، بازار شیرینی نیز داغ است و اکثر قنادی‌ها اقدام به عرضه محصولات یلدایی می‌کنند، به این صورت که کیک، شیرینی و دسرهایی در قالب هندوانه یا انار را برای فروش در شب یلدا تهیه می‌کنند. با توجه به قول مسئولان قیمت شیرینی در شب یلدا افزایش نخواهد داشت و از قرار شیرینی‌تر کیلویی 15 هزار تومان، شیرینی دانمارکی کیلویی 12 هزار تومان، شیرینی زبان و پاپیونی کیلویی 12 هزار و 500تومان و هر کیلو کیک یزدی 9 هزار تومان به فروش می‌رسد. یلدای پرهزینه فراهم و تهیه کردن آجیل، شیرینی و میوه از سنت‌های تفکیک ‌ناپذیر شب یلدا در فرهنگ ایرانی است و با اینکه مسئولان وعده داده‌اند که افزایش قیمتی در شب یلدا نداریم، همچنان برآورد خرید این اقلام عدد قابل توجهی می‌شود که بسیاری از خانواده‌ها توانایی مدیریت این‌ گونه هزینه‌ها را ندارند. با توجه به اینکه حداقل دستمزد دریافتی امسال حدود 812 هزار تومان است و از این مبلغ هم حدود 50درصد به هزینه‌های مربوط به مسکن خانوارها اختصاص دارد، با احتساب خرید اقلام شب یلدا برای یک خانواده چهار نفره ‌به این قرار که 60هزار تومان برای یک کیلو آجیل، 20هزار تومان برای یک هندوانه متوسط، انار و میوه‌های دیگر فصل و 15 هزار تومان برای یک کیلو شیرینی‌تر در مجموع رقمی نزدیک به 100هزار تومان برای برپا کردن سنت یک شب باید هزینه شود که این مبلغ یک چهارم باقیمانده حقوق یک کارگر است. به این ترتیب بسیاری از خانواده‌های ایرانی به ویژه خانواده‌های کارگری ترجیح می‌دهند یا شب یلدایی نداشته باشند یا اگر هم قرار بر دور هم نشینی باشد، سبد خریدهای خود را کوچک‌تر بگیرند تا با مشکل مالی در آن ماه رو‌به‌رو نشوند. در رابطه با کنترل و کاهش قیمت‌ها مسئولان ذیصلاح می‌توانند تصمیماتی بگیرند که با اجرایی شدن آن فشار کمتری به قشر کم درآمد جامعه وارد شد. برای نمونه در حوزه میوه و تره ‌بار وزارت جهاد کشاورزی که بر اساس قانون تمرکز وظایف بازرگانی بخش کشاورزی وظیفه تامین و تنظیم بازار را نیز بر عهده دارد می‌تواند با در اختیار قرار دادن تسهیلات کم بهره به اتحادیه‌های بخش خصوصی به ایجاد بازارهای موازی در کنار بازار موجود میوه و تره بار کمک کند تا در ایام خاصی مانند شب یلدا یا عید نوروز در صورت بالا رفتن بیش از حد قیمت میوه این اتحادیه‌ها بتوانند با حدود 20درصد زیر قیمت بازار محصولات مورد نیاز مردم را عرضه کنند و دولت نیز به اتحادیه‌ها یارانه پرداخت کند تا بازار نیز کنترل شود. در زمان‌های نه چندان دور که خانواده‌ها به شکل گسترده‌تری بودند، نزدیکی اعضای خانواده به هم بیشتر بود و شاید این یکی از دلایل جذاب‌تر و با صفا‌تر بودن شب یلدا در گذشته باشد. گسترش ارتباطات جمعی، ماشینی شدن زندگی مردم و کوچک شدن خانواده‌ها و مسائلی نظیر چشم و هم چشمی و اختلاف بین خانواده‌ها در سال‌های اخیر موجب شده است که سنت‌های شب یلدا به زیبایی گذشته برگزار نشود. دور شدن از سنت‌هایی که در قدیم چه در شهر و چه روستا رایج بود، معضل بزرگی است که باید با حمایت مردم و مسئولان دوباره احیا شود. احیای سنت‌های گذشته خود یک نوع ارزش محسوب می‌شود که مسئولان و متولیان فرهنگی جامعه باید تلاش کنند تا نسل جوان با این نوع مسائل بیشتر آشنا شود.‌